|
| |
İZMİR İBADET YERLERİ
HİSARÖNÜ CAMİİ
16. yüzyılın sonlarında yapılan camii kayıtlara 1592 ve 1598 olarak iki farklı
şekilde geçirilmiştir. Ortasında merkezi büyük bir kubbe ile iki yanda
uzunlamasına üçer büyük kubbesi vardır. Daha geride de üç küçük kubbesi
bulunmaktadır. Son cemaat yeri yedi kubbeli bir revaktan oluşmaktadır. Meydana
bakan şadırvanı bulunan camii 1813, 1881, 1927 ve 1980 yıllarında onarım
görmüştür. Güneyden ve batıdan payanda kemerleri ve duvarla desteklenmiştir.
Osmanlı süsleme sanatının güzel örneklerine sahip olup, kentin en büyük ve
merkez camiidir.
KESTANE PAZARI CAMİİ
Kemeratının en ilgi çekici yerlerinden birisidir. Kare planlı ana kubbeyi
destekleyen dört kubbeli Kestane Camii 1677 yılında yapılmıştır. Güzel
mihrabının Selçuktaki İsa Bey Caminden getirildiği sanılmaktadır. Kitabesi
giriş kapısının üzerindedir.
SALEPÇİOĞLU CAMİİ
Son derece zarif bir yapı tarzına sahip olan camii, Salepçioğlu sokağında
bulunmaktadır. 1906 yılında Salepçizade Hacı Ahmet Efendi tarafından İzmir'in en
büyük kubbeli camisi olarak yaptırılan camii, ince yapılı, zarif bir minareye
sahiptir. Caminin dış duvarları mermer ve yeşil taşlarla kaplanmıştır. Büyük
kubbesi altın varakla işlenmiş olan caminin son cemaat yerinde üç kubbesi
bulunmaktadır. İzmir'in en nadide camileri arasında yer almaktadır.
ŞADIRVAN CAMİİ
Ünlü Türk gezgini Evliya Çelebi ye göre caminin yapılış tarihi 1636 dır. Camii
1815 yılında onarım görmüştür. Adı yan tarafında ve altında bulunan şadırvandan
gelmektedir. Doğu yönünde tek şerefeli minaresi, batı yönünde de kütüphanesi
vardır.
BAŞDURAK CAMİİ
Anafartalar Caddesindeki camii 1652 yılında yapılmış, 1894 yılında onarım
görmüş, yakın zamanlarda da restore edilmiştir. Son cemaat yeri camekanlı olan
caminin minberi mermerdendir.
KEMERALTI CAMİİ
Anafartalar Caddesi kenarında zamanın iç limanında yer alan caminin 18. yüzyılda
yapıldığı düşünülmektedir. 1774 ve 1892 yıllarında onarım görmüştür. Medrese,
kütüphane ve sebili ile bir külliye oluşturan camii tek kubbelidir.
YALI (KONAK) CAMİİ
Konak Meydanında, çinileri ve sekizgen planıyla dikkatleri çeken, İzmir'in en
zarif camilerinden Yalı (Konak) Camii, Mehmet Paşa kızı Ayşe Hanım tarafından
1755 yılında yaptırılmış, I.Dünya Savaşı'nda onarılmıştır. Dışı Kütahya çinileri
ile kaplı olan caminin 1964'de geçirdiği onarımdan sonra yalnız kapı ve pencere
kenarlarında çiniler bırakılmıştır. Klasik Osmanlı mimarisi tarzında tek kubbeli
ve tek minareli şirin bir yapıdır. Sekizgen planlı caminin mimarisinde kesme taş
kullanılmıştır.
KURŞUNLU CAMİİ
Namazgah Meydanındaki camii, kentin en eski camilerinden olup, Yavuz Sultan
Selim tarafından yaptırıldığı sanılmaktadır. Önünde küçük avluda ezan okunması
için yapılan 3m. yükseklikte bir platform vardır. Ana mekanın üzerindeki ahşap
çatısı, kiremitle örtülüdür.
FAİKPAŞA CAMİİ
16. yüzyıl başlarında yapılmış olan camii 1842 yılında onarım görmüştür. 965 ve
967. sokaklardaki caminin kagir kubbesi kurşunla kaplıdır.
ŞEYH CAMİİ
964-961 sokaklar arasında olup, adını yanındaki türbede yatan Aziz Mahmud Hüdai
Efendinin halifelerinden ve Halvetiye tarikatından Şeyh Mustafa Efendi'den
almaktadır. Evliya Çelebi bu camiden bahsetmekte ve bu zatın o zaman sağ
olduğunu söylemektedir. Camiinin 17. yüzyılın ortalarında yapılmış olduğu tahmin
edilmektedir. Evliya Çelebi zamanında kiremitli olan camii 1809 yılında tamir
edilmiştir.
FETTAH CAMİİ
1297 ve 1298. sokakların köşesinde olup 17. yüzyılda yapıldığı tahmin
edilmektedir. Evliya Çelebi "Abdülfettah Çavuş" dediği bu camiden "Kiremitli
Amma Mamur" olarak bahseder. 1843 ve 1861 yıllarında tamir görmüştür. Son
şeklini yakın zamanlarda almıştır.
HATUNİYE CAMİİ
Anafartalar Caddesi'nde 17. yüzyıla ait yapıyı Yusuf Çavuş oğlu Ahmet Ağa'nın
annesi Tayyibe Hatun'un yaptırdığı bilinmektedir. Caminin ilk bölümünde ana
mekânı örten kubbe 12 köşeli kasnağa oturmaktadır. Sonradan camiye bir bölüm
daha eklenmiş, kemerlerle ana mekâna bağlanmıştır.
ALİAĞA CAMİİ
1672'de Gediz Ali Ağa tarafından yaptırılmış olan camii, kare planlı ve sekiz
köşeli ahşap sütunların üzerinde tek kubbelidir. Sütun başlıklarının altın
yaldız süslemeleri ve kubbenin kalem işleri 19. yüzyıldandır.
İKİ ÇEŞMELİK CAMİİ
İkiçeşmelik semtinde, 1893 yılında yapılan caminin ana mekânı, iki ayak ve dört
sütuna dayanan kubbe ile örtülüdür. Kubbe, kalem işiyle bezelidir. Doğusunda
küçük bir avlu bulunmaktadır.
ÇORAKKAPI CAMİİ
Basmahane Garı karşısında yer alan camii, 1747 yılında yaptırılmıştır. Ana
mekân, sekizgen kasnağa oturan tek kubbe ile örtülüdür. Yanlarda üçer kubbeli
mekânlarla genişletilmiştir. Minberi mermer, minaresi kesme taştandır.
Kiliseler
SAİNT POLİKARP (POLYCARPE) KİLİSESİ
Necatibey Bulvarı üzerindeki İzmirin en eski kilisesi Aziz Yuhannanın ilk
öğrencilerinden olan Aziz Polikarpa adanmıştır. Romalı yöneticilerin inancından
vazgeçirmek için çok baskı yapmalarına rağmen Polikarp inancından vazgeçmemiş
bunun üzerine 23 Şubat 155de Kadifekale eteklerindeki Roma Stadyumunda
yakılarak öldürülmüştür. Adı verilen bugünkü kilise 1625 yılında Sultan
Süleymanın izni ile yapılmıştır.
SAİNT JEAN KİLİSESİ
Alsancak Garının karşısındaki kilise Anglikan mezhebine aittir. 7 Nisan 1902de
ibadete açılmış ve İncil yazarı Saint Jeane adanmıştır.
SAİNT JOHN DOM KATEDRALİ
Şehit Nevres Bulvarı üzerindeki kilisenin yapımına 1862de başlanmış 1874de
ibadete açılmıştır. Dönemin Osmanlı Padişahı Sultan Abdülaziz kilisenin yapımı
için büyük miktarda altın bağışlamıştır. Kilise halen hem katolik hem de
protestan Amerikalılar tarafından kullanılmaktadır.
SANTA MARİA KİLİSESİ
Halit Ziya Bulvarındaki kilise İtalyan Katolik Kilisesi olup Fransisken
rahipler görev yapmaktadır.
NOTRE DAME DE ST. HOLY ROSARY KİLİSESİ
Alsancak semtinde 1481 numaralı sokakta bulunmaktadır.
AYA FOTİNİ
1793 yılında ibadete açılan kilise Alsancak 1374 sokakta bulunmaktadır.
NOTRE DAME LOURDES KATOLİK KİLİSESİ
Göztepe Semtinde 81. sokakta yer alan kilise yapısal özelliklerini hala
korumakta olup, hatta bulunduğu sokak hala halk arasında Kilise Sokağı adı ile
anılmaktadır.
ST. JOHN BAPTİST KİLİSESİ
Kemalpaşa Caddesi 15 numarada bulunan ve yıl boyunca açık olan kilise ziyaret
edilebilmektedir.
SANTA MARIA KATOLİK KİLİSESİ
Bornova Cumhuriyet Meydanında Kars İlköğretim Okulu yakınındaki kilisenin yapım
tarihi 1797dir. Franciscan Mezhebince inşa edilen yapı, Bizans tarzında olup,
günümüzde de ibadete açıktır. 1832 yılında küçük bir restorasyon gören kilise
orijinalliğini korumaktadır. Bahçesindeki mezarlık da koruma altındadır.
ST. HELEN KATOLİK KİLİSESİ
Bir zamanlar "Kordelya" olarak bilinen Karşıyaka'daki St. Helen Kilisesi,
Karşıyaka'nın ilk Katolik Kilisesi olup yapımı 1904 yılında tamamlanmıştır. St.Helen
Kilisesi'nin planını çizen ve yapı işini idare eden mimar, Konak Saat Kulesi'nin
ve St. Polycarp Kilisesi'nin ünlü kemerini çizen Raymond Peredir. 1968 yılında
kilisenin iç mimarisi yenilenmiş bu yapılırken de özellikle tarihi dokunun
korunmasına dikkat edilmiştir.
Dış cephesinde ise bugüne kadar hiçbir değişiklik yapılmamıştır. Kilisenin dış
mimarisindeki usta işçilik, içinde bir sanata dönüşmektedir. Neogotik yapıdaki
pencerelerde, Fransız aziz ve azizelerin vitrayları, duvarlarında ise Hz.
İsa'nın yaşamını tasvir eden kabartmalar bulunmaktadır. Yine azize Helen ve Aziz
Konstantinin mermer heykelleri kilisenin dört köşesine yerleştirilmiştir.
PROTESTAN KİLİSESİ
1838 yılında yapılmış bir Protestan İngiliz kilisesidir. 1961 yılında Buca
Belediyesine devredilmiştir. Haç planlı kilisenin neogotik pencerelerindeki
değerli cam vitraylar devirden sonra Alsancaktaki St. John Evengelist
Kilisesine nakledilmiştir. Kilise belediye tarafından kültür ve sanat
etkinlikleri için kullanıldığı uzunca süreden sonra 2001 yılında yeniden kilise
olarak kullanılmak üzere cemaate devredilmiştir.
Sinagoglar
BETH İSRAİL SİNAGOGU
Mithatpaşa Caddesi üzerinde 265 numarada bulunan sinagog Osmanlı Sultanı II.
Abdülhamitin fermanı ile Karataş semtinde yapılmıştır. 1905 yılında yapımına
başlanıp 1907 yılında ibadete açılmıştır. 1200 altın liraya mal olan sinagog
İzmirdeki en büyük Musevi ibadethanesidir. İzmirli Musevilerin nikah törenleri
de burada yapılmaktadır.
SHAAR ASHAMAYAN SİNAGOGU
Musevi cemaate ait sinagog Alsancakta 1390 numaralı sokakta bulunmaktadır.
BİKUR HOLİM SİNAGOGU
İkiçeşmelik Caddesi'nde bulunan Bikur Holim Sinagog'u ilk kez İzmir'de yaşayan
Hollanda asıllı Salomon de Ciaves tarafından yaptırılmıştır. Şehri kavuran bir
yangında (1772) yok olan bu ilk sinagogun yerine yenisi 1800 yılında Manuel de
Ciaves tarafından yaptırılmıştır. Bugün İzmir'in en güzel sinagogu olan Bikur
Holim o günlerdeki görüntüsünü günümüzde de korumaktadır.
Günümüzde Havra Sokağı ve İkiçeşmelik civarında 6 sinagog daha bulunmaktadır.
Bunların pek çoğu cemaat azlığı nedeniyle kullanılmamakta olup yine de
varlıklarını korumaktadırlar. Bir dönem Yahudi nüfusun yoğun olarak yaşadığı
yöre inanç turizmi açısından Musevilerce ziyarette tercih edilen bir yöredir. Bu
sinagoglar ve bulundukları yerler aşağıda belirtilmektedir:
Sinyora (Giveret ) Sinagogu 927 Sokak No: 7,
Şalom Sinagogu 927 Sokak No: 38,
Algazi Sinagogu 927 Sokak No: 8,
Etz Haim Sinagogu 937 Sokak No: 5,
Hevra Sinagogu 927 Sokak No: 4/17,
Beth İlel Sinagogu 920 Sokak No: 23,
| |
|